ring ekonomiczny

Ochronę europejskich producentów przed konkurencją Chin trzeba prowadzić ostrożnie. Chodzi o to, aby nie ograniczyć firmom dostępu do towarów inwestycyjnych i zaopatrzeniowych, które umożliwiają im rozwój, i nie stworzyć im tak cieplarnianych warunków, że osłabią ich innowacyjność - pisze w opinii dla money.pl prof. Jan Hagemejer.

Chiny nie są zwykłym partnerem handlowym. Ich polityka gospodarcza służy budowie geopolitycznej dominacji. W stosunkach z Pekinem Unia Europejska nie może być tak krótkowzroczna, jak była niegdyś w stosunkach z Moskwą - przekonuje w opinii dla money.pl dr Konrad Popławski z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Wśród liderów państw UE rodzi się konsensus, że chińscy producenci mają zbyt szeroki dostęp do europejskiego rynku. Postępowania antydumpingowe i wybiórcze cła nie wystarczą już, aby chronić rodzime firmy przed nieuczciwą konkurencją. Nawet Berlin, który dotąd obawiał się konfrontacji z Pekinem, zdaje sobie sprawę, że jej unikanie może okazać się równie kosztowne.

Unia Europejska nie musi mieć nadwyżki w handlu z każdym partnerem. A nawet gdyby z każdym miała deficyt, nie byłby to automatycznie powód do niepokoju. Kontrowersje dotyczące wymiany handlowej z Chinami wynikają z tego, że ten kraj trudno uważać za partnera - pisze w opinii dla money.pl makroekonomista Wojciech Paczos.

Gospodarka UE jest znacznie bardziej zależna od eksportu i międzynarodowych łańcuchów dostaw niż gospodarka USA. Wyższe cła na chińskie towary mogłyby zwiększyć koszty produkcji w Europie, podkopując jej konkurencyjność. Ale rosnące uzależnienie od importu z jednego kierunku też jest groźne – piszą w opinii dla money.pl ekonomiści Joanna Wolszczak-Derlacz i Piotr Dominiak.

Rosnąca nierównowaga Unii Europejskiej w wymianie towarowej z Chinami jest świadectwem malejącej konkurencyjności europejskiego przemysłu, a nie jej przyczyną. Ograniczenie importu z Chin, wzorowane na polityce USA, nie rozwiąże tego problemu – może nawet zaszkodzić. Europa nie może jednak ignorować nieuczciwych praktyk handlowych Pekinu.

Miękka siła USA, czyli ich zdolność do pokojowego oddziaływania na resztę świata, od lat stopniowo słabnie. To konsekwencja malejącej wagi Stanów Zjednoczonych w globalnej gospodarce. Donald Trump zapowiadał, że odwróci te procesy. W praktyce jednak, jak niemal zgodnie twierdzą ankietowani przez money.pl ekonomiści, tylko je przyspieszył.

Schyłek względnej pozycji USA postępuje od dekad, a Donald Trump nie jest jego sprawcą. Niewątpliwie jednak obecny gospodarz Białego Domu przyspiesza ten proces, a w niektórych wymiarach wywołuje szkody trudne do odwrócenia. Z perspektywy Europy te szkody mogą okazać się korzyściami – pisze w opinii dla money.pl dr Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku.

Donald Trump nie jest źródłem problemów Ameryki. Jest ich najbardziej jaskrawym symptomem i katalizatorem. To jednak oznacza, że część z zapoczątkowanych przez niego zmian w amerykańskiej polityce, w tym zagranicznej i handlowej, zostanie utrzymana też przez kolejnych prezydentów - pisze w opinii dla money.pl prof. Łukasz Goczek z WNE UW.

Podnoszenie akcyzy na produkty nikotynowe i napoje alkoholowe przyniosłoby zarówno korzyści fiskalne, jak i zdrowotne. Na rozwój szarej strefy większy wpływ ma efektywność służb i procedur nadzoru nad rynkiem niż wysokość podatku akcyzowego - przekonują w opinii dla money.pl Piotr Lewandowski i Maciej Albinowski, ekonomiści z Instytutu Badań Strukturalnych.

Lobbyści związani z przemysłem alkoholowym wyolbrzymiają ryzyko wzrostu szarej strefy w związku z podwyżkami akcyzy. Problemy, które generuje zbyt niska cena alkoholu, są znacznie poważniejsze - pisze w opinii dla money.pl prof. Łukasz Goczek, ekonomista z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW.

Grudniowa decyzja prezydenta Nawrockiego, aby zawetować proponowane przez rząd podwyżki akcyzy na alkohol, jest niezrozumiała. Z ankiety money.pl wśród szerokiego grona ekonomistów wynika, że to jeden z najmniej kontrowersyjnych sposobów na poprawę stanu finansów publicznych. Nie chodzi tylko o zwiększenie wpływów do budżetu, ale też ograniczenie wydatków na ochronę zdrowia.

Pakiet "Ceny Paliw Niżej" gasi pożar. Ale kto wreszcie zajmie się instalacją czujnika dymu? Polska ma dziś szansę, jakiej nie miała od lat – przejść od gaszenia kryzysów paliwowych do budowy systemu, w którym te kryzysy po prostu nie będą nas dotyczyły – pisze w opinii dla money.pl Michał Hetmański, prezes think-tanku Instrat.

Przed wprowadzeniem pakietu "CPN" ceny niektórych paliw w Polsce osiągnęły nowy rekord, ale w relacji do wynagrodzeń były niższe niż w 2022 r. Dlatego wydaje się, że regulacja tych cen została wprowadzona bardziej pod wpływem polityki niż przesłanek ekonomicznych – pisze w opinii dla money.pl ekonomista dr Radosław Piwowarski.

Pakiet "Ceny Paliw Niżej" przyniósł spodziewane efekty: złagodził wpływ konfliktu na Bliskim Wschodzie na polską gospodarkę. Ekonomiści mają jednak wątpliwości co do tego, czy ta reakcja rządu na kryzys naftowy jest uzasadniona. Jej największym mankamentem jest to, że zatrzymuje niezbędne ograniczenie popytu na paliwo.

Czy Narodowy Bank Polski mógłby "aktywnie" zarządzać rezerwami złota, zrealizować zyski i w efekcie zasilić budżet państwa? Taka opowieść upraszcza rzeczywistość do poziomu, na którym przestaje mieć jakikolwiek styk z rzeczywistością. Nie ma żadnego "dodatkowego pieniądza", który pojawia się znikąd – pisze prof. Joanna Tyrowicz w opinii dla money.pl.

Gdyby nie rozrzutna polityka fiskalna, zwiększone wydatki zbrojeniowe moglibyśmy sfinansować bez pożyczki z SAFE i bez zaangażowania NBP. Wobec braku planów konsolidacji fiskalnej jesteśmy skazani na wybór między jednym z tych dwóch źródeł finansowania, a brak istotnych szczegółów dotyczących SAFE utrudnia dyskusję – uważa Marek Dietl, przewodniczący Rady Gospodarczej przy Prezydencie RP.

Oficjalne aktywa rezerwowe Polski są dziś na tyle duże, że można rozważać przeznaczenie części z nich na ograniczenie zadłużenia kraju. Ekonomiści nie traktują już takiej sugestii jako herezji. Ale na propozycji "SAFE 0 proc.", zakładającej przeznaczenie zysków NBP na złocie do finansowania zbrojeń, większość z nich nie zostawia suchej nitki.

Rząd może finansować wydatki zbrojeniowe emisjami obligacji, ale będzie je musiał regularnie powtarzać. Nikt nie wie, po ile inwestorzy będą chcieli Polsce pożyczać w przyszłości. Kredyt z SAFE zapewnia jednocześnie spokój i niski koszt finansowania - mówi money.pl Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP.

Wzrost wydatków na obronność do 5 proc. PKB będzie miał charakter trwały. To oznacza, że rok w rok będą one przekraczały 200 mld zł. Popularna teoria ekonomiczna podpowiada, że trwałe wydatki należy finansować z trwałych źródeł, czyli z podatków. Część ekonomistów uważa, że to dobra sposobność, aby zasypać luki w polskim systemie podatkowym.

Świat podąża ścieżką gospodarki wojennej, a zwrot w polityce makroekonomicznej wielu państw dorobił się sugestywnej etykiety "militarnego keynesizmu". Termin ten jest nieprzypadkowy, wskazuje bowiem, jakie motywacje kryją się za wzmożonym wydatkowaniem środków publicznych na zbrojenia - pisze w opinii dla money.pl dr Jan Czarzasty.

Ekonomiści w sprawie pożyczki z SAFE są nieomal jednomyślni: to lepszy sposób finansowania polskich inwestycji zbrojeniowych niż emisje obligacji na rynku kapitałowym - wynika z ankiety money.pl. Niektórzy sądzą jednak, że wydatki na obronność powinny być w większym stopniu pokrywane przez wpływy podatkowe.

Program SAFE daje Polsce dostęp do pożyczki na warunkach, którymi cieszą się instytucje o najwyżej wiarygodności kredytowej. W porównaniu do finansowania obligacjami BGK, całkowity koszt pożyczki może być (w dzisiejszych złotych) nawet o 30-60 mld zł mniejszy. Nie jest to jednak instrument bezwarunkowo tani - pisze w opinii dla money.pl Paweł Wojciechowski, prezes Instytutu Finansów Publicznych.

Sprzeciw wobec umowy handlowej z Mercosurem części państw UE wskazuje na silny wciąż wpływ rolników na europejską opinię publiczną i politykę. Jego odzwierciedleniem jest też skala ochrony i wsparcia, którymi cieszy się unijne rolnictwo. Ten protekcjonizm trudno jest uzasadnić potrzebami bezpieczeństwa żywnościowego.

Umowa handlowa między UE a Mercosurem w dobie narastającego protekcjonizmu ma niebagatelne znaczenie geopolityczne. To jednak nie jest jej wystarczającym uzasadnieniem. Kluczowe jest to, czy przyniesie krajom członkowskim UE korzyści gospodarcze. Dla Polski umowa w najgorszym przypadku będzie neutralna. To wnioski z kolejnej edycji "Ringu ekonomicznego" money.pl.